Meer informatie over dementie

Omschrijving

Iedereen is wel eens wat kwijt, bijvoorbeeld de huissleutels, de autopapieren of zijn bril. En dat iemand zich even niet kan herinneren waarvan hij die persoon toch kent, is ook gewone vergeetachtigheid. Het wordt zorgelijker wanneer iemand niet meer weet datt hij een persoon ergens van kent of dat men het besef van plaats en tijd kwijt raakt. Deze vorm van geheugenverlies gaat verder dan gewone vergeetachtigheid en kan een signaal zijn van dementie.

 

Verschijnselen

Dementie is een proces van achteruitgang van de hersenfuncties dat veroorzaakt wordt door onherstelbare aantasting van de hersenen. Kenmerkend zijn een voortschrijdend maar geleidelijk verlies van alle hersenfuncties en van de persoonlijkheid.

 

Beginnende dementie


De verschijnselen van beginnende dementie zijn vaak moeilijk te onderscheiden van gewone vergeetachtigheid en ouderdomsklachten. Extra lastig is het dat beginnende dementie vaak gepaard gaat met depressie en lijkt op verschijnselen van depressie zoals gebrek aan interesse en plezier, prikkelbaarheid en concentratieproblemen.

  • Kwijtraken van het gevoel voor plaats. Bij voortschrijdende dementie herkent de persoon in kwestie plekken niet en weet hij of zij bijvoorbeeld niet meer waar de auto geparkeerd is.

  • Problemen met het uitvoeren van dagelijkse handelingen. Dementerende mensen kunnen handelingen met een bepaalde volgorde steeds slechter uitvoeren, zoals zichzelf wassen en aankleden of eten koken.

  • Problemen met rekenen.

  • Taalproblemen. Ook de woordenschat verdwijnt beetje bij beetje. Het valt hen steeds moeilijker dingen onder woorden te brengen of te begrijpen wat anderen zeggen.

  • Veranderingen in karakter en gedrag. Vaak gaan mensen met dementie zich anders gedragen dan voorheen. Soms doen ze dingen die ze vroeger nooit deden, zoals vloeken of schuine moppen vertellen. Ook kunnen bestaande karaktertrekken steeds uitgesprokener worden. Mensen die altijd al kortaf waren worden bijvoorbeeld chagrijnig.

  • Onrust. Iemand die last heeft van dementie moet voortdurend iets doen, loopt rond met spullen, wil opruimen, gaat dwalen en krijgt slaapproblemen.

Vergevorderde dementie

 

  • Voorwerpen niet meer herkennen en niet weten te gebruiken. Een ernstig dement persoon kan bijvoorbeeld een beker voor zich zien staan, maar weet niet meer dat deze bedoeld is om uit te drinken.

  • Moeite met bewegen. Dementerende mensen bewegen zich onhandig en houterig. Ze stoten zich steeds vaker, vallen en laten dingen vallen. Veters strikken en bestek gebruiken kunnen ze steeds moeilijker.

  • Het wegvallen van fatsoensnormen (decorumverlies). De persoon verzorgt zichzelf slecht, weet niet meer ‘hoe het hoort’ en kent geen schaamte. Dat kan leiden tot in vieze kleren rondlopen, zich niet wassen, zich uitkleden in gezelschap of grove taal gebruiken.

Oorzaken

Er zijn verschillende ziekten die dementie kunnen veroorzaken. De belangrijkste is de ziekte van Alzheimer, die verantwoordelijk is voor 50 tot 60% van alle gevallen van dementie. Kenmerkend voor de ziekte van Alzheimer is dat belangrijke delen van de hersenen worden aangetast en dat dit meestal heel langzaam en geleidelijk gaat.
De tweede belangrijke oorzaak zijn stoornissen in de bloedtoevoer naar de hersenen (vasculaire dementie). Deze vorm van dementie begint vaak met een plotselinge periode van verwardheid, die wellicht het gevolg is van een kleine beroerte. Daarna treedt enig herstel op, de toestand van de patiënt blijft stabiel tot een volgende periode van verwarring. Het verloop van de ziekteverschijnselen is erg wisselend.
De derde groep van oorzaken wordt gevormd door andere hersenaandoeningen die dementie kunnen veroorzaken. Voorbeelden hiervan zijn de ziekte van Parkinson, de ziekte van Huntington, de ziekte van Creutzfeldt-Jakob, hersentumoren, hydrocephalie (waterhoofd) en hersenbeschadigingen na een ongeval.
De vierde groep oorzaken bestaat uit lichamelijke aandoeningen die van invloed zijn op de hersenen en dementie kunnen veroorzaken. Bijvoorbeeld: bepaalde schildklieraandoeningen, ernstige lever- en nieraandoeningen, vitaminetekorten, ziekte van Korsakov (door langdurig alcoholmisbruik) en onvoldoende behandelde diabetes.

 

Folders

In onderstaande folders van de Nederlandse vereniging voor Psychiatrie en de Psychowijzer vindt u meer informatie over dementie.

In gesprek over: dementie

Dementie: als het geheugen vervaagt

 

Websites

Startpagina geriatrie

Alzheimer Centrum Limburg

Alzheimer Nederland

Geheugenpoli

Dementia (site voor betrokkenen van mensen met dementie)