Mensen die stemmen horen zijn niet gek

Dirk Corstens is psychiater bij de Riagg Maastricht, met als aandachtsgebied persoonlijkheidsstoornissen en in het bijzonder stemmen horen. Een onderwerp dat op de kaart is gezet door Marius Romme en Sandra Escher. (beiden gepensioneerd). Dirk Corstens behandelt mensen die stemmen horen. Inmiddels staat Dirk zelf ook op de kaart, want cliënten van ver over de Limburgse grens komen bij hem voor behandeling. En dat is niet voor niets, want zijn aanpak is uniek en succesvol.

Dirk Corstens: “Ik zie stemmen horen niet als een verschijnsel van ziekte, maar als iets wat bij heel veel ‘normale’ mensen voorkomt. Het komt bij 2 tot 6% van de mensen voor in Nederland en dat is toch niet gering. Bij kinderen liggen die cijfers nog veel hoger, maar bij hen verdwijnt het meestal spontaan. Stemmen horen is ook sterk cultuurgebonden. In een land als Ethiopië hoort 70% van de bevolking stemmen.” Veel mensen die stemmen horen hebben er weinig last van en leren er mee omgaan. Toch is er een aanzienlijke groep stemmenhoorders die wel problemen heeft. Slechts een klein deel daarvan zoekt hulp. Waarom?

Bang voor gek versleten te worden “Stemmenhoorders zijn niet gek, want ze weten heel goed dat anderen het gek vinden. Ze zullen het ook niet snel vertellen. Bang om voor gek versleten te worden”, vertelt Dirk Corstens. In de psychiatrie wordt stemmen horen vaak opgevat als een psychotisch verschijnsel. Veelal onterecht volgens Dirk en met alle gevolgen van dien. “Je wordt volgestopt met pillen en een therapeutische behandeling is uitgesloten.” Dirk Corstens heeft een heel andere kijk op het verschijnsel stemmen horen en zijn eigen aanpak ontwikkeld.    

Stemmen horen als normaal beschouwen
Dat is het uitgangspunt in Dirk zijn behandeling. Hij begint met een zogenaamd stemmeninterview. “In drie sessies praat ik met de stemmenhoorder over allerlei aspecten van de stemmen. Hierdoor komen we heel veel te weten, de cliënt voelt zich gehoord en wordt geprikkeld zelf over zijn klachten na te gaan denken. De tweede stap is het leggen van een relatie tussen de stemmen en iemands levensgeschiedenis. Onderzoek wijst uit dat 70% van de stemmenhoorders stemmen is gaan horen na een ingrijpende gebeurtenis. Bijvoorbeeld misbruik of het overlijden van een dierbaar persoon. De derde fase van de behandeling is leren omgaan met de stemmen. Belangrijk is dat je de stemmenhoorder leert de stemmen niet te vermijden, maar ordening aan te brengen. Op bepaalde momenten luister je naar de stemmen. Dat betekent niet gehoorzamen, maar met ze in dialoog gaan. Andere momenten van de dag – de meeste – geef je ze geen aandacht. Het is net als met kinderen, die kun je ook niet de hele dag door aandacht geven. Maar als je ze geen aandacht geeft komen ze terecht in opstand. Wat ik ook probeer te doen, is met de stemmen te praten. Dan ga je echt helemaal mee in de beleving.”

Hoe succesvol is jouw therapie?
Dirk Corstens: Ik heb de afgelopen jaren een paar wondertjes gezien. Een deel van mijn cliënten heeft geen enkele baat bij de standaard psychiatrische behandeling. Door mijn behandeling zijn ze weer in staat een ‘normaal’ leven te leiden. Mijn streven is dan ook meer cliënten te behandelen, laten zien dat je wel degelijk stemmen kunt aanpakken en veranderen. Ik wil toe naar een behandeling die aantoont in een bepaald percentage van de gevallen succesvol te zijn.”